Kuşan, 9 yılda pancar üreticisi sayısının 105 binden 75 bine gerilediğine dikkat çekerek, “Çiftçi pancardan uzaklaşırsa bu sistem dağılır” dedi.
Eskişehir Genç Rençberler Kooperatifi Sözcüsü Burak Kuşan, şeker pancarı üretiminde yaşanan sorunlar, artan girdi maliyetleri, çiftçi sayısındaki düşüş, kuraklık ve mısır üreticisinin beklentilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Geçen yıl şeker pancarında 3 bin 100 TL fiyat açıklandığını ve kota tamamlama primiyle birlikte rakamın aynı olduğunu hatırlatan Kuşan, üreticinin bu yılki beklentisinin en az 4 bin TL olduğunu söyledi.
Kuşan, “4000 TL'nin altı bizi kurtarmamaktadır. Çünkü girdi maliyetleri, işçiliğimiz, sulamamız, tohumumuz, gübremiz, enerji maliyetlerimiz geçen yıla oranla yüzde 50 artmaktadır” dedi.
“Pancar sadece şeker değil”
Şeker pancarının yalnızca şeker üretiminden ibaret olmadığını vurgulayan Kuşan, ürünün hayvancılık, yem, nakliye ve sanayi açısından da önemli bir ekonomik değer oluşturduğunu belirtti.
Pancardan elde edilen küspenin hayvancılıkta önemli bir yem olduğunu, melasın ise yem ve sanayi sektöründe kullanıldığını ifade eden Kuşan, pancarın tarladan fabrikaya ulaşmasına kadar birçok sektörü doğrudan etkilediğini söyledi.
Kuşan, “Bizler şeker pancarı üreticilerini yaşatmamız lazım ki sanayiyi yaşatalım, nakliyeciyi yaşatalım, hayvancılığı yaşatalım” diyerek üreticinin desteklenmesinin yalnızca çiftçiye yönelik bir destek olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
“Çiftçi ürününü kaça satacağını bilmiyor”
Üreticinin en büyük sorunlarından birinin de ekim döneminde ürünün satış fiyatını bilmemesi olduğunu söyleyen Kuşan, çiftçilerin hasat döneminde açıklanan fiyatlar nedeniyle gelecek yıllara ilişkin planlama yapamadığını belirtti.
Şeker pancarının planlı üretim kapsamına alınması gerektiğini ifade eden Kuşan, devlet desteklerinin artırılması çağrısında bulundu.
Kuşan, “Biz önceden ektiğimiz ürünün kaça satacağımızı bilmemiz gerekiyor ki bizim de gelecek senelere planlamamızı ona göre yapmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“9 yılda 30 bin çiftçimizi kaybettik”
Pancar üreticilerinin sayısındaki düşüşe de dikkat çeken Kuşan, 2016 yılında 105 bin olan pancar üreticisi sayısının 2025'te 75 bine gerilediğini söyledi.
Bu düşüşün temel nedenleri arasında fiyat politikaları ve girdi maliyetlerini gösteren Kuşan, “Senelerce biz sadece burada 9 senede 30 bin çiftçimizi kaybetmişiz, 30 bin çiftçimizi pancara küstürmüşüz” dedi.
Üreticinin emeğinin karşılığını alamaması halinde tarımdan uzaklaşacağını belirten Kuşan, bunun ilerleyen dönemde şeker fiyatlarına da yansıyabileceğini ifade etti.
“Eskişehir'de yeraltı su kaynaklarımız tükeniyor”
Şeker pancarının yoğun su ihtiyacı nedeniyle kuraklık ve yeraltı su kaynaklarındaki azalmaya da dikkat çeken Kuşan, Eskişehir'deki su kaynaklarının ciddi baskı altında olduğunu söyledi.
Pancar üretiminde su kaynaklarının daha verimli kullanılması gerektiğini belirten Kuşan, kuraklığa dayanıklı ve daha az su tüketen çeşitlerin tercih edilmesinin önemine işaret etti.
Kuşan, Eskişehir'de birçok çiftçinin tarlalarındaki suyun azaldığını veya tamamen tükendiğini belirterek, su kaynaklarındaki azalmanın üreticiyi daha az su isteyen ürünlere yöneltebileceğini söyledi.
Mısırda beklenti 20 TL
Kuşan, mısır üreticilerinin fiyat beklentisini de açıkladı. Geçen yıl yaklaşık 13 TL olarak açıklanan taban fiyatın bu yıl en az 20 TL olması gerektiğini belirten Kuşan, 20 TL'nin altındaki fiyatın üreticiyi kurtarmayacağını söyledi.
İç Anadolu Bölgesi'nde mısır üretiminin farklı bir maliyet dezavantajı bulunduğunu belirten Kuşan, ürünün hasat edildiği nem oranının fiyat üzerinde önemli etkisi olduğunu ifade etti.
Kuşan, İç Anadolu'da mısırın yaklaşık yüzde 19-21 nem oranlarında hasat edildiğini, bunun da üreticinin eline geçen fiyatı olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Genç Rençberler Kooperatifi Sözcüsü Burak Kuşan, artan maliyetler karşısında üreticinin korunması, şeker pancarının planlı üretim kapsamına alınması, fiyatların ekim öncesinde belirlenmesi ve su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılması gerektiğini belirtti.