Eski yöntemlerde direnenler küresel yarışın gerisinde kalacaktır

Programın açılışında konuşan Eskişehir OSB Yönetim Kurulu Başkanı Nadir Küpeli, küresel rekabetin artık yalnızca kaliteli üretimle kazanılamayacağını ifade ederek, "Artık sadece dayanıklı ve kaliteli üretmek yetmiyor; hızlı, esnek, verimli ve akıllı üretmek zorundayız. Yapay zekâ, kısa bir süre öncesine kadar teknoloji dünyasının deneysel bir konusu gibi algılanırken, bugün üretim hatlarımızın, tedarik zincirlerimizin ve karar alma süreçlerimizin tam merkezine yerleşmiş durumdadır. Bu dönüşümü yakalayanlar geleceğin kazananları olacak, eski yöntemlerde direnenler ise küresel yarışın gerisinde kalacaktır" dedi.

Geleceğin fabrikaları yapay zekâ ile şekilleniyor

Yapay zekâ destekli dijital dönüşümün sanayiye yalnızca maliyet avantajı sağlamadığını vurgulayan Küpeli, "Endüstriyel operasyonlarda yapay zekâ destekli dönüşüm, bize sadece maliyet avantajı sağlamayacak; aynı zamanda geleceğin fabrikalarını sağlam temeller üzerine inşa etmemize rehberlik edecek. Üretim bantlarımızda insan gözünün kaçırabileceği en ufak hataları bile tespit edebilen yapay zekâ destekli görsel kalite denetim sistemleri, sıfır hata hedefimize ulaşmamızda en büyük yardımcılarımızdan biri olacaktır" ifadelerini kullandı.

Küresel tedarik zincirlerinde yaşanan belirsizliklerin üretim süreçlerini doğrudan etkilediğini belirten Küpeli, veri odaklı yönetimin önemine değinerek, "Artık büyük bir belirsizlik çağında yaşıyoruz. Küresel tedarik zincirlerindeki en ufak bir kırılma bile üretim planlarımızı altüst edebiliyor. İşte tam da bu noktada, veriden beslenen çevik planlama yeteneği, krizleri fırsata çevirmemizi sağlayacak en önemli zırhımızdır" diye konuştu.

Eskişehir sanayisi küresel rekabete hazırlanıyor

Eskişehir sanayisinin güçlü altyapısı ve yenilikçi vizyonuyla Türkiye'nin üretim üslerinden biri olduğunu vurgulayan Küpeli, sözlerini şöyle tamamladı:
"Eskişehir sanayisi; köklü geçmişi, güçlü altyapısı ve yeniliğe açık vizyonuyla ülkemizin üretim lokomotiflerinden biridir. Bizler, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi olarak sanayicilerimizin teknolojik dönüşüm yolculuğunda her zaman yanlarındayız. Amacımız, bölgemizdeki her bir tesisin yüksek teknolojiyle donatılmış, küresel çapta rekabet eden birer güç merkezi haline gelmesidir."

Açılış konuşmasının ardından program kapsamında KoçDigital Kıdemli Endüstri Lideri Melih Kocaman, endüstriyel operasyonlarda yapay zekâ destekli dönüşüm uygulamalarını katılımcılarla paylaşırken, KoçDigital Kıdemli Teknik Satış Lideri Dilara Yürer geleceğin fabrikalarının inşasında dijital teknolojilerin rolünü anlattı.
Programın devamında MonitEye Kurucusu ve CEO'su Veysel Güren, yapay zekâ destekli görsel kalite denetimi alanındaki başarı hikâyesini aktarırken, KoçDigital Kıdemli Teknik Satış Lideri Yasemin Baş Cengiz ise belirsizlik çağında çevik planlama ve tedarik zinciri yönetiminde yapay zekâ uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Etkinlik, soru-cevap bölümünde katılımcıların konuşmacılarla görüş alışverişinde bulunmasının ardından sona erdi.

Proje kapsamında öğrenciler, yapay zekayı yalnızca kullanmayı öğrenmiyor, etik, empati, saygı, sorumluluk ve iş birliği gibi evrensel değerleri merkeze alarak geleceğin teknolojisini bilinçli bir bakış açısıyla tasarlıyor. Yapay zeka simülasyonları, dijital hikaye anlatımı, e-kitaplar, afişler ve yaratıcı dijital ürünler geliştirirken aynı zamanda eleştirel düşünme, problem çözme, iletişim ve dijital okuryazarlık becerilerini de güçlendiriyor.

Uluslararası ekipler halinde yürütülen çalışmalar, öğrencilerin farklı kültürleri tanımalarını, ortak hedefler doğrultusunda üretmelerini ve küresel bakış açısı kazanmalarını sağlıyor. Teknolojiyi insanlığın ortak yararı için kullanma bilinciyle hareket eden öğrenciler, geleceğin dijital dünyasına yön verecek donanımlı bireyler olarak yetişiyor.

‘AI with Heart: Minds Alight’ sadece bir eTwinning projesi olmanın ötesine geçerek, yapay zeka ile insani değerleri buluşturan uluslararası bir eğitim hareketine dönüşüyor. Proje, geleceğin teknolojisini kullanan değil, geleceği etik değerlerle şekillendiren bireyler yetiştiriyor.

Toplam 12 saat sürecek atölyede, Unity oyun motorunun temel ve orta seviye özellikleri ele alınırken, C# programlama diliyle oyun geliştirmenin temel mantığı da katılımcılara aktarılacak. Eğitimlerde mini oyun mekanikleri, kullanıcı etkileşimleri ve mobil platformlara uygun oyun tasarımı konuları üzerinde durulacak.

Atölye boyunca katılımcılar, 5-8 yaş arası çocuklara yönelik eğitici ve eğlenceli mini oyunlar geliştirecek. Program sonunda ise tek bir mobil uygulama içerisinde yer alabilecek çok sayıda mini oyunun geliştirme sürecini deneyimleme imkânı elde edecekler.

Temel bilgisayar kullanım bilgisine sahip gençlerin katılımına açık olan eğitimler, Haziran ayı boyunca Dijital Gençlik Merkezi’nde gerçekleştirilecek.

Kesikbaş açıklamasında şu ifadelere yer verdi;

“Bugün küresel ekonomide belirsizliklerin, bölgemizde ise jeopolitik risklerin yoğun şekilde hissedildiği bir dönemden geçiyoruz. Böylesine hassas bir süreçte Türk sanayicisi her koşulda üretmeye, yatırım yapmaya, ihracat gerçekleştirmeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir. Eskişehir sanayisi de bu direncin ve vizyonun en güçlü temsilcilerinden biridir.

Özellikle coğrafyamızda yaşanan gelişmeler, stratejik sektörlerin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Bu noktada havacılık ve savunma sanayisi, teknolojik bağımsızlık ve milli güvenlik açısından kritik bir konumdadır. Eskişehir’in sahip olduğu bilgi birikimi, mühendislik altyapısı ve üretim kültürüyle bu alanlarda Türkiye’nin öncü şehirlerinden biri olmaya devam edeceğine inanıyoruz.”

“Eskişehir’in başarısının arkasında emek, üretim ve inanç var”

“Bundan sonraki süreçte hedefimiz; yalnızca üretim hacmiyle büyüyen değil, yüksek teknolojiye dayalı, katma değeri yüksek, nitelikli üretim anlayışıyla gelişen bir Eskişehir sanayisi oluşturmaktır. Geleceğin rekabeti; bilgiyle, inovasyonla, dönüşümle ve insan kaynağıyla şekillenecektir.

Bu topraklarda akıl ve alın teriyle çalışan, üreten, emek veren herkesin ortaya koyduğu çaba, Eskişehir’in geleceğine duyulan inancın en güçlü göstergesidir. Şehrimizin sanayisine güç veren tüm çalışanlarımıza, sanayicilerimize ve emekçilerimize gönülden teşekkür ediyorum.”

Gürcan ise, “TEKNOFEST yakışır Eskişehir’e. Üç üniversitesi, sivil havacılık var, sanayisi, mühendisliği, havacılık sanayisi çok gelişmiş bir şehir. Bence çok daha önceden yapılmalıydı TEKNOFEST. Sonunda kopardık ama TEKNOFEST sözünü aldık”

Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından hayata geçirilen merkezin tamamlanmasıyla birlikte önemli bir kültür ve deneyim alanının Eskişehir’e kazandırılması hedefleniyor. Projenin, özellikle Yunus Emre’nin düşünce dünyasını dijital içeriklerle ziyaretçilere aktarması planlanıyor.

Vali Yılmaz açıklamasında, merkezin yalnızca bir sergi alanı olmayacağını, aynı zamanda Yunus Emre’nin sevgi, hoşgörü ve barış temelli felsefesinin geniş kitlelere ulaştırılacağı bir merkez olacağını ifade etti. Projenin tamamlanmasıyla birlikte bölgenin kültürel değerlerinin daha görünür hale gelmesi ve ziyaretçi sayısının artması bekleniyor.

“Eskişehir’e inanan herkese yürekten teşekkür ediyorum”

Kesikbaş şu ifadeleri kullandı;

“Bugün Eskişehir’de 1.800’ün üzerinde üretici firma faaliyet gösterirken, sanayimizin toplam cirosu yaklaşık 10 milyar dolara, ihracatı ise 4,8 milyar dolara ulaşmıştır. Şehrimiz, Türkiye’de dış ticaret fazlası veren önemli üretim merkezlerinden biri konumundadır. 100 bini aşkın vatandaşımız sanayiden geçimini sağlamakta, her üç aileden biri doğrudan üretimle hayatını sürdürmektedir”

Kesikbaş, Eskişehir’in özellikle yüksek teknoloji alanında güçlü bir konuma sahip olduğunu vurgulayarak, “Uçak motoru, helikopter motoru, İHA motoru, lokomotif, kamyon ve gemi motoru üretebilen bir şehirden söz ediyoruz. Toplam ihracatımızın yüzde 30’unun orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerden oluşması, bu şehrin hangi noktaya geldiğinin açık göstergesidir” diye konuştu.

“Türkiye’nin en önemli teknoloji merkezlerinden biri olacak”

Açıklamasının sonunda tüm üretim camiasına teşekkür eden Kesikbaş, “Bu başarıda imzası olan tüm sanayicilerimize, çalışanlarımıza ve Eskişehir’e inanan herkese yürekten teşekkür ediyorum. Eskişehir sanayisi dün olduğu gibi bugün de ülkemize güç vermektedir. Yarın ise Türkiye’nin en önemli teknoloji merkezlerinden biri olacaktır. Buna inancımız tamdır” dedi.

Proje yürütücüsü olan ESOGÜ Akıllı Sistemler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmet Yazıcı, proje içeriğine ilişkin olarak yaptığı açıklamada şunları kaydetti: 

“OPEVA projesinin temel amacı, sürdürülebilirliği de dikkate alarak elektrikli araçların etkin şekilde hayatımızda yer almasına yönelik ilgili paydaşlar ile etkin ‘hareketlilik deneyimi’ oluşturmaktır. Bu bağlamda, elektrikli araçlar için enerji açısından verimli bir güç aktarma sistemi, doğru menzil tahmin tekniklerinin geliştirilmesi, dinamik rotalama geliştirilmesi, şarj için şebeke entegrasyonunun iyileştirilmesi, verimli şarj teknolojilerinin geliştirilmesi vb. konularda projede çalışmalar yürütülecektir. Bu çalışmalar ile menzil endişesi, yüksek fiyat, sınırlı şarj olanakları ve şarj süresi gibi sınırlayıcı psikolojik faktörlerinde çözülerek kullanıcılarının memnuniyet oranının artmasına da önemli katkı sağlayacaktır. OPEVA projesi Avrupa’daki ileri ulaşım sistemlerindeki pozisyonunu pekiştirirken, enerji bağımsızlığını destekleme ve kirletici olmayan kaynaklara yönelmeye katkı sağlayacaktır. Türkiye tarafında ise ortaklar ile yapılacak çalışmalarında son-kilometre lojistikte kritik öneme sahip L sınıfı araçlar ile bütünleşik bir uygulama yapılacaktır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Akıllı Sistemler Uygulama ve Araştırma Merkezinde paydaş görüşmeleri neticesinde kargo dağıtımı, su dağıtımı vb. bir örnek senaryo çalışması planlanmaktadır”

Türkiye’nin 2023 Yılının Arama Trendleri listelerinde Şubat ayında yaşanan deprem ve Mayıs ayında yapılan Genel Seçimler ve Cumhurbaşkanlığı Seçimleri öne çıktı. 

"Hayatını kaybedenler" bölümünde ise ilk sırada Kahramanmaraş merkezli depremde hayatını kaybeden sosyal medya fenomeni, genç aşçı Taha Duymaz yer alıyor.

Bu yıl Google Arama'nın 25. yılı vesilesiyle dünya çapında 25 yıla yayılan trend aramaları da yayınlandı.

25 yıllık listelerde dünya çapında en çok aranan performans “Beyoncé” olurken, en çok aranan moda ikonu “Rihanna”, en çok aranan sporcu “Cristiano Ronaldo”, en çok aranan süper kahraman ise “Spider Man” oldu.

Türkiye’de 2023 yılı Google arama trendleri şöyle sıralandı:

İsimler

Sinan Oğan

Dilan Polat

Zaha

Kemal Kılıçdaroğlu

Muharrem İnce

Zaniolo

Icardi

Ali Yerlikaya

Hakan Fidan

Tete

Hayatını kaybedenler

Taha Duymaz

Metin Uca

Özkan Uğur

Seda Fettahoğlu

Deniz Baykal

Erkin Koray

Burhan Çaçan

Merve Kayaalp

Matthew Perry

Mehmet Barlas

Diziler

Yalı Çapkını

Wednesday

Kızılcık Şerbeti

Aile

Hudutsuz Sevda

Şahmaran

Yabani

The Last Of Us

Kirli Sepeti

Ruhun Duymaz

Tarifler

Aşure tarifi

Güllaç tarifi

Acai bowl tarifi

Krem karamel tarifi

Lalanga tarifi

Topik tarifi

Yağlama tarifi

Kalpli kurabiye tarifi

Ev baklavası tarifi

Şiveydiz tarifi

Şarkı sözleri

Antidepresan şarkı sözleri

Enerji şarkı sözleri

Bi' Tek Ben Anlarım şarkı sözleri

Müphem şarkı sözleri

Ali Cabbar şarkı sözleri

Manolya şarkı sözleri

Aşkın Olayım şarkı sözleri

Mockingbird şarkı sözleri

Lento şarkı sözleri

Belki şarkı sözleri

Nerede

Deprem nerede oldu

Elbistan nerede

Gazze nerede

Fas nerede

Nerede oy kullanacağım

Mescid - i Aksa nerede

Teknofest nerede

Kudüs nerede

Akbelen nerede

Gökçeada nered

Nasıl

Teravih namazı nasıl kılınır

Bayram namazı nasıl kılınır

Deprem nasıl oluşur

Seçim ikinci tura nasıl kalır

Basınç ölçer nasıl yazılır

Oy nasıl kullanılır

Uyurgezer nasıl yazılır

Anadil nasıl yazılır

Sandık görevlisi nasıl olunur

Vergisiz telefon nasıl alınır

Ne zaman

Meteor yağmuru ne zaman

Seçim ne zaman

İkinci tur ne zaman

Borsa ne zaman açılacak

Üniversiteler ne zaman açılacak

Seyyanen zam ne zaman yatacak

Seçim sonuçları ne zaman açıklanacak

Diziler ne zaman başlayacak

İstanbul depremi ne zaman

Doğalgaz ne zaman bedava

Nerenin plakası?

88 nerenin plakası

50 plaka nerenin plakası

23 plaka nerenin plakası

25 plaka nerenin plakası

21 plaka nerenin plakası

08 plaka nerenin plakası

17 plaka nerenin plakası

46 nerenin plakası

31 plaka nerenin plakası

16 plaka nerenin plakası

Burçlar

En sevilmeyen burçlar

En üzgün burçlar

En tatlı burçlar

Toprak grubu burçları

Sabit burçlar hangileri

İnatçı burçlar

Aurası yüksek burçlar

Dişil burçlar

Hava grubu burçları

Ateş grubu burçları

Ne giyilir

İş görüşmesinde ne giyilir?

İlkbaharda ne giyilir?

Umrede ne giyilir?

Aile tanışmasında ne giyilir?

16 derecede ne giyilir?

Konserde ne giyilir?

İmam nikahında ne giyilir?

Solaryuma giderken ne giyilir?

Lisenin ilk günü ne giyilir?

Siyah gömlek altına ne giyilir?

Hissediyorum

Sürekli başım dönüyor gibi hissediyorum

Sürekli yorgun hissediyorum

Sürekli tuvaletim varmış gibi hissediyorum

Karında kalp atışı hissediyorum

Sürekli aç hissediyorum

Neden deprem oluyor gibi hissediyorum

Kendimi çok yalnız hissediyorum

Hasta olacak gibi hissediyorum

Kendimi halsiz hissediyorum

Kendimi değersiz hissediyorum

Günaydın, Cumhuriyetimizin 100. yılını kutladığımızın altını çizerek “İkinci yüzyılda geleceği teknoloji ile yakalamanın önemine vurgu yapan bu etkinlik birçok açıdan önem taşıyor. Yapay Zekâ gerçekten işlerimizi kolaylaştıran birçok imkânı bize sunuyor. Ama bir diğer yandan acaba şu soru da akla geliyor, yapay zekâ büyük bir tehlike mi? Silikon vadisi kırmızı alarm verdi. Nükleer kodları eline geçirip insanı yok edecek bir saldırıyı başlatabilir mi? Gerçekten endişe duymalı mıyız? İşte bütün bunlar ve daha fazlasını bugün uzman konuklarımızı ile ele alacağız.” dedi.

İzleyenlerin dikkatle dinlediği panelde, Prof. Rıdvan Coşkun yapay zekâ teknolojisi ile gelen yeniliklerin sanat eğitimine yansımalarını, BİLKOM İş Geliştirme Lideri Dr. Murat Bozkurt şirket olarak kullandıkları yapay zekâ teknolojilerini ve gelecekte gençlere mesleki önerileri, Öğretim Görevlisi Dr. Gökhan Deniz Dinçer NFT kavramını, fotoğraf ve video dünyasında gelişmeleri, Dr. Serap Uğur yapay zekâ ile ilgili tehlikeli olabilecek ayrıntıları, Avukat Murat Osman Kandır ise yapay zekâ ve etik sorunsalı konularında konuşmalarını gerçekleştirerek, merak edilen soruları cevaplandırdılar.

“7-8 saate kadar çıkarabileceğimizi gördük”

Anatolia Aero Design ekibi takım kaptanı ESTÜ Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı yüksek lisans öğrencisi Mustafa Azer projeyle ilgili, “Dünyada uluslararası havaalanı olan tek üniversiteyiz. Ülkemizde de havacılık bölümlerinin en yoğun olduğu nadir üniversitelerden biriyiz diyebiliriz. Uçağımızın ismi Hidra, hidrojenden geliyor. Burada yarışmacıların haricinde bilimsel araştırma projesi ilerletiyoruz. Yapmak istediğimiz şey elektrikli insansız hava araçlarında her zaman uçuş süreleri düşük kalıyor. Sektördeki içten yanmalı İHA’lara göre bu havada kalma süreleri düşük kalıyor. Bunu çözme amacıyla uçağın içerisine bir hibrit sistem düşündük. Elektrikli fırçasız motorla kendine güç sağlıyor. Uçağın içerisindeki bataryada bir sistem var ve yakıt hücresi ve yakıt tankı var. Yakıt hücresi, yakıt tankından gelen enerjiyi elektriğe dönüştürerek bir yandan bataryayı dolduruyor, gerektiğinde de bu gücü motora verebiliyor. Bu sayede normalde uçuş süresi 2-3 saat ile sınırla olan Hidra’nın uçuş süresini yaptığımız testlerle 7-8 saate kadar çıkarabileceğimizi gördük. Geleceğe yönelik çok umutluyuz. Projemiz daha ilerleme aşamasında, sonuçlandırabilmiş değiliz. Tam gaz çalışıyoruz” dedi.

“2025 yılında Hidra’yı havada görmek istiyoruz”

Dünya ve ülke genelinde benzeri çalışmaların olduğuna değinen Azer, şöyle devam etti:

“Ülkemizde muadilleri üzerine çalışmalar mevcut ancak çalışmalar son haline gelmiş değil. Çıktıları elde edilmedi. Biz de onlardan bir tanesiyiz. Dünya çapında bilimsel araştırmalar mevcut. Özellikle 2010’lu yılların başından itibaren bu yöne doğru ciddi bir ilgi oluyor. Bilim insanları çok çalışıyor. Açıkçası başarılı uçuşlar da var. Herhangi bir proje bitmedi. Onlar da bizim gibi çalışmaya devam ediyor. Hedefimiz bir yıl içinde projeyi sonlandırmak. Ancak karşımıza çıkan maddi ve benzeri sorunlar oluyor. Umuyoruz ki en geç 2025 yılında Hidra’yı havada görmek istiyoruz. Kilit konu maalesef sponsorluk. Kurduğumuz sistemin Türk parasıyla maliyeti yaklaşık 300-400 bin lirayı buluyor. Böyle bütçeler bulmak üniversitede araştırma yaparken kolay olmuyor.”

“Akşam saatlerinde gelip burada projelerimizi devam ettiriyoruz”

Anatolia Aero Design ekibinde çalışan Uçak Gövde ve Motor Bakımı 3. sınıf öğrencisi İltemir Taha Binali ise, ”İnsansız hava araçları araştırma geliştirme çalışmaları yapıyoruz. Kendi lisans çalışmalarımızla aynı zamanda projelerimizi devam ettirmek zorundayız. Her hafta zorunlu 8 saat çalışmamız var. Ayrıca hafta içleri de müsait olduğumuzda akşam saatlerinde gelip burada projelerimizi devam ettiriyoruz. Şu an üzerinde çalıştığımız yaklaşık 6 proje var. Tabii ki yoruluyoruz. Ancak bir şeyler başarmak istiyorsak burada yorulmanın pek bir önemi kalmıyor. Çünkü başarı burada tek başına iş yapmak değil, hayatta da diğer işleri başarıp buraya vakit ayırabilecek durumu elde edebilmektir” ifadelerini kullandı.

Fatih Fen Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı Başöğretmeni Cengiz Arsu’nun danışmanlığında, ‘Dört Ayaklı Robotların Modellenmesi’ projeleriyle, fizik alanında dünya birincisi olarak altın madalya ve mühendislik alanında dünya ikincisi olarak gümüş madalya kazanma başarısı gösterdi.
 

Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi (EOSB) Yönetim Kurulu Başkanı Nadir Küpeli, Özel EOSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ndeki etkinlikte yaptığı konuşmada, Eskişehir'in çağdaş ve modern bir kent olarak her zaman öne çıktığını söyledi.

Eskişehirli sanayicilerin teknolojinin önemini erken fark ettiğini anlatan Küpeli, şunları dile getirdi:

"Bölgemizde sayısı 150'yi geçen firmalarımız, 1400'ü aşan AR-GE personelimizle ve 300'ün üzerinde hayati projeyle, kritik öneme sahip inovatif ürünlerin geliştirilmesine tüm hızıyla devam etmektedir. Bugün ülkemizde üretilen uçak, helikopter, İHA ve SİHA'ların kalbi olan ve üretimi her açıdan yüksek teknoloji içeren motorları ve yapısal parçaları Eskişehir'de üretilmekte olup, bugün dünya üzerinde uçan her 2 yolcu uçağının birinde Eskişehir'de üretilen parça bulunmaktadır."

ATAP AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Metin Saraç ise ihracatın ve üretimin artırılması için eğitimin vazgeçilmez olduğunu vurguladı.

Programda, Eskişehir Sanayi Odası Başkanı Celalettin Kesikbaş, Eskişehir Ticaret Odası Başkanı Metin Güler ile çok sayıda akademisyen ve firma temsilcisi de yer aldı.

Türk Havacılık Uzay Sanayii'nin özgün projesi GÖKBEY genel maksat helikopterinin test ve sertifikasyon faaliyetleri başarılı şekilde devam ediyor.

Bu kapsamda önemli kilometre taşlarını birer birer geride bırakan GÖKBEY helikopteriyle son dönemde hız ve irtifa testleri gerçekleştirildi.

GÖKBEY maksimum servis irtifası olan 20 bin fite ilk kez ulaşarak başarılı bir testi geride bıraktı. 

Motor performans testleri tamamlandı. 1 saat süren testlerde GÖKBEY helikopteri bu irtifada hem çift motor hem de tek motorla uçuş yaptı.

Böylece önemli bir güvenli uçuş gereksinimi başarı ile tamamlanmış oldu.

GÖKBEY Programı kapsamında 3 prototip helikopterle toplamda 700 uçuş test saatine ulaşıldı.

Helikopterin askeri versiyonları, askeri sertifikasyon ve kalifikasyon süreçleri sonrasında kullanıcılara teslim edilecek. 

Sivil versiyon ise Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile yürütülen sivil sertifikasyon sürecinin sonunda Genel Müdürlük tarafından yayınlanacak tip sertifikası ile sivil kullanıcılara sunulacak.

Bu doğrultuda 3 adet GÖKBEY, yakın zamanda Jandarma Genel Komutanlığına teslim edilecek.

Eskişehir’de TEI tarafından üretildi

GÖKBEY, 19 Nisan 2023'te TEI tarafından milli imkanlarla geliştirilen ve üretilen TS1400 turboşaft motorları ile ilk test uçuşunu başarıyla tamamladı.

GÖKBEY, geniş görev yelpazesine sahip olmasından ötürü taşıma, VIP, kargo, hava ambulans, arama kurtarma ve kıyı ötesi taşıma görevlerinde bulunabilecek.

Yerli ve yabancı ihtiyaç sahibi kullanıcılar için GÖKBEY helikopteri, görevlerini en zorlu iklim ve coğrafyalarda, yüksek irtifa ve sıcaklıkta, gece ve gündüz koşullarında milli TS1400 turboşaft motorları ile etkin şekilde icra edebilecek.

Projeye danışmanlık yapan Eskişehir Fatih Fen Lisesi Türk Dili ve Edebiyatı Başöğretmeni Cengiz Arsu ve ‘Fizik ve Mühendislik’ alanlarındaki projeleriyle katılan Eskişehir Fatih Fen Lisesi öğrencilerinden oluşan üç takım projeleriyle, final aşamasına kalarak gösterdikleri başarılarıyla Eskişehir’in gurur kaynağı oldular.

Serincan, Kulakcı ve Arpapay ile ekibi, ürettikleri güneş hücresinin verimliliğini artırıcı yeni bir katman üzerine yaptıkları çalışmaları da tamamladı.

TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında, uydu ve uzay alanındaki milli yatırımlara katkı sunması hedeflenen projede daha önce galyum arsenikle üretilen esnek ince film güneş hücresini galyum indiyum fosfat (GaInP) ile kaplayıp verimliğini yüzde 25'lere çıkardı.

Üniversitenin İleri Teknolojiler Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü de olan Prof. Dr. Serincan, uydu ve uzay uygulamaları için yüksek verimli güneş hücrelerinin önemine değinerek, geliştirdikleri esnek ince güneş hücresinin ülke için önemli bir kazanç olduğunu söyledi.

Silisyum taban kullanılarak ürettikleri GaAs tabanlı güneş hücrelerinin devamı niteliğinde olan verimliliği artırıcı yeni bir katman üzerine yaptıkları çalışmaları tamamladıklarını anlatan Serincan, şöyle konuştu:

"Çalışmayı TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında yaptık ve sonuçlandırdık. Uydu ve uzay uygulamalarında hafiflik ve verimlilik çok önemli. Bunun dışında çalıştığınız ürün radyasyona da maruz kaldığında zarar görmemelidir. Bu anlamda, GaAs esnek güneş hücreleri ön plana çıkıyor. Muadillerine göre daha ucuz şekilde silisyum alttaş üzerinden GaAs tabanlı esnek güneş hücresi geliştirip, bunun patentini aldık. Tamamen yerli olarak geliştirdiğimiz esnek ince güneş hücresindeki verimliliği artırmak üzere ikinci bir katman olarak GaInP üzerine çalışmalarımızı tamamladık. Böylece güneş hücresinin verimliliğini artırmanın önünü açmış olduk. GaAs tabanlı güneş hücresine ek olarak GaInP katmanı ekleyeceğiz. Her ikisini bir araya getirdiğimizde güneş ışığının soğurulması artacak ve hücreden elde edilen verimliliği yukarıya taşıyacağız. Şimdilik yüzde 25 verimlilik oranına ulaşmayı öngörüyoruz."

"Bundan sonraki hedefimiz eklem sayısını artırmak"

Serincan, bundan sonraki süreçte güneş ışınlarından elde edilen enerji verimliliğini artırmak için katman sayısını çoğaltarak yollarına devam edeceklerini bildirdi.

Doç. Dr. Kulakcı, Dr. Öğr. Üyesi Arpapay, doktora ve yüksek lisans öğrencileriyle birlikte çalışmaları yürüttüklerini aktaran Serincan, şunları kaydetti:

"Uydu ve uzay alanındaki milli yatırımlara katkı sunmayı hedefliyoruz. Maliyetin ucuzlatılması bizim için önemli. Güneş hücrelerinin üretilmesi için çeşitli alttaşlar kullanılabiliyor. Bizim uzmanlık alanımız da geleneksel üretimin yanında silisyum alttaş üzerinden süreçleri geliştirebilmemizdir. Dünyada bu süreç, GaAs tabanlı üretimle yürütülüyor. Bu taban hem pahalı hem de satın alma süreçlerinde kısıtlamalar getirilebilir. Bu kısıtlara maruz kalmamak için silisyum tabanı kullandık. Bundan sonraki hedefimiz de eklem sayısını artırmak. Çünkü, verimliliği artırabilmek için güneş hücrelerindeki amaç ışığı mümkün olduğunca fazla soğurmaktır. Bu anlamda, biz şu an için, çoklu katman güneş hücrelerinin üretilmesinde kullanılan iki farklı katmanı yaptık. Bunun üçlü, dörtlü hatta beşli katmanı söz konusu. Seri üretime yönelik çalışma yapılması ülkemiz için önemli. Bunun için şirketlerle görüşülmesi gerekiyor. Yapılacak yatırımlarla ticari ürünlerin ortaya çıkması mümkün olabilecektir."

Yarışmada büyük çekişme yaşandı

İkişerli 8 takımın oyuncak ve hurda parçalardan yaptığı çeşitli robotlar hazırlanan özel platformda eleme usulüyle kıyasıya yarıştı. Mücadele eden robotların renkli görüntüsü dikkat çekerken, büyük çekişmeye sahne olan yarışmayı tribünlerden öğrenciler heyecanla izledi. Yarışmanın ardından birinci olan takıma 3 bin lira, ikinci olan takıma da 2 bin lira ödül verildi.

“Biraz marjinal bir araba yapmaya çalıştık”

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği öğrencisi Gökhan Yiğit, geçen yıl da bu yarışmaya katılarak tecrübe edindiğini belirterek, “Bu yarışmaya mühendislik hesabı yaparak başladık. Çalışarak gelmiştik. Ben geçen sene de bu yarışmaya katılmıştım. O yüzden daha tecrübeli olduğum için biraz avantajlıydım. Arabamıza şase ekledik, aks ekledik. Tekerleklerimizin birbiriyle daha orantılı ve koordineli şekilde dönmesini sağladık. Biraz marjinal bir araba yapmaya çalıştık” dedi.

“Herkes gerçekten çok güçlü ve sağlam robotlar yapmış”

Kötü Robot Yarışması ile ilgili bilgiler veren Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Mühendislik Kulübü Başkanı Sezai Enes Yıldızhan, yarışmaların çekişmeli geçtiğini belirterek, “Buradaki yarışmamız HEBOCON kötü robot yarışması. Aslında Japonya’da çıkan bir yarışma. Buraya gelen yarışmacı takımlarımız oyuncak ve hurda parçalarından yapabilecekleri en berbat, en kötü robotları yapıyorlar. Daha sonra bu robotları turnuva usulüyle yarıştırıyorlar. Yarışmalar gerçekten kıyasıya geçiyor. Çok fazla berabere kalan robot oldu. Herkes gerçekten çok güçlü ve sağlam robotlar yapmış, mücadeleler oluyor. Biz bu yarışmayı gelenekselleştirmeyi düşünüyoruz. Zaten bu yıl ikinci yılımız. Umarım seneye de daha güzel bir şekilde yapılır” diye konuştu.

“Aylarca verdiğimiz emeğin karşılığını alıyoruz”

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Uçak Mühendisliği 1. Sınıf öğrencisi ve aynı zamanda da Eskişehir Mühendislik Kulübü Yönetim Kurulu Üyesi ve HEBOCON 2023’ün Koordinatörü olan Serra Tekmen ise düzenledikleri yarışmayla emeklerinin karşılığını aldıklarını dile getirerek, “Yönetim kurulundaki arkadaşlarımla HEBOCON’u bu hale getirmek için çok çalıştık aslında. Şu anda da aylarca verdiğimiz emeğin karşılığını alıyoruz. Mücadelelerimiz gerçekten kıyasıya ve inanılmaz hırslı gidiyor. Yarışmacılarımızın hepsi çok iyi. Önümüzdeki senelerde de yarışmayı tekrarlamayı düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.

Ülkemizin milli İHA’larına güç veren TEI-PD170 ve milli genel maksat helikopteri Gökbey’in motoru TEI-TS1400’ü, TEI çalışanları teknoloji severlere anlattı. Festival kapsamında ayrıca çok sayıda konferans düzenlendi. TEI Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, etkinliğin üçüncü gününde “Millî Havacılık Motorlarımız” konulu bir sunum gerçekleştirdi.
 

“Kargoyu istenilen yere götürüyor”

Dronlarının işlevi ve hedefleri hakkında Sabiha Gökçen Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uçak Bakım Bölümü 12’nci sınıf öğrencisi Hasan Banyas, şöyle konuştu;

“Bu dronu geliştirmek için önemli bir zaman harcadık. Yaklaşık 9 ay sıkı bir şekilde çalışarak hazır hale getirdik. Tasarımı ve çalışma sistemi tamamen bize ait. Bu dron GPS verilerine ihtiyaç duymadan yerdeki çizgileri takip ederek kargoyu istenilen yere götürüyor. O beyaz çizgileri bir ray olarak düşünebilirsiniz. O beyaz çizgi bittikten sonra varış noktasındaki kişinin yüzünü tanıyor, eğer doğru kişi ise kargoyu ona teslim ediyor. Her şeyi kendisi yapıyor ama muhtemel bir sorunda müdahile için bir pilot arkadaşımız aracı kontrol ediyor. Biz lise öğrencisiyiz ama geliştirdiğimiz proje üniversitelerin geliştirdiği projelere karşı yarıştı. Ve onlara karşı derece olmak çok onur vericiydi.”

Amazon 10 yıl önce hayata geçirmek istemişti

Aralık 2013’te Amazon, kurucusu Jeff Bezos’un drone tabanlı bir teslimat sistemi hayalini anlatan bir konsept video yayınladı. Amerikan Perakende devi, drone ile kargo teslimatını düşünen ilk şirket olmasa da, teknolojiyi kamuoyunun bilincine taşıyan ilk şirketti.

Jeff Bezos bir röportajında yarım saatte teslimat yapmanın çok zor olmadığını anlattı ve “Bunun size bir bilim kurgu filmi gibi göründüğünü biliyorum. ama değil…ve bunu çok kısa sürede göreceksiniz” dedi.

Jeff Bezos her ne kadar 5 yıl içerinde gerçekleşeceğini söylesede Drone ile teslimat projesi hayat bulamadı, bu projesinin gerçekleşmemesinin ardından havadan teslimatta bazı federal kuralların aşılmasının daha çok zaman alacağını açıkladı. Jeff Bezos’un bu açıklaması Amazon’un drone ile teslimata hazır olduğunu fakat kanunların buna hazır olmadığını gösterdi.