Odunpazarı Ziraat Odası Başkanı Burhan Çelikoğlu, tarım sektöründe üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının giderek büyüdüğüne dikkat çekti. Çiftçinin mazot, gübre, tohum, elektrik ve işçilik gibi birçok maliyetle mücadele ettiğini ifade eden Çelikoğlu, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını, aracıların ise ürün üzerinden yüksek kazanç sağladığını dile getirdi.
Bu yıl domatesin tarladan 5 lira civarında çıktığını, biberin ise 10-15 lira bandında üreticiden alındığını belirten Çelikoğlu, pazarlardaki fiyatların çok daha yüksek olduğunu söyledi. İstanbul ve Eskişehir pazarlarında domatesin 25 liraya kadar satıldığını kaydeden Çelikoğlu, “Çiftçi bir yıl boyunca ürününü yetiştirmek için mücadele ediyor. Yağmur mu yağacak, dolu mu yağacak, soğuk mu olacak diye sürekli endişe içerisinde. Ancak ürününü kamyonla pazara götüren aracı, çiftçinin kazandığının katbekat fazlasını kazanıyor” ifadelerini kullandı.
“HAL YASASI DA TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL”
Üreticinin kendi ürününün fiyatını belirleyemediğini vurgulayan Çelikoğlu, mevcut sistemin değiştirilmesi gerektiğini belirtti. Hal yasasının tek başına çözüm olmayacağını savunan Çelikoğlu, çiftçinin ürününü ekmeden önce hangi fiyattan satacağını bilmesi gerektiğini ifade etti.
Çelikoğlu, “Çiftçinin kendi emeğini doğrudan pazara ulaştırabileceği yeni bir sistem kurulmalı. Bugün çorap üreten bir kişi kendi ürününün fiyatını belirleyebiliyor ama çiftçi bunu yapamıyor. Domates, biber üretiyorsun, fiyatı halci ve pazarcı belirliyor. Buğday, arpa üretiyorsun, fiyatı devlet açıklıyor. Sekiz liraya mal ettiğin ürünü pazarcı beş liraya almak istediğinde vermek zorunda kalıyorsun” diye konuştu.
Girdi maliyetlerindeki artış ile ürün fiyatlarındaki artışın aynı seviyede olmadığını belirten Çelikoğlu, bu yıl buğday ve arpa fiyatlarında yaklaşık yüzde 20 artış yaşanırken çiftçinin girdi maliyetlerinin yüzde 50 yükseldiğini söyledi.
“GIDA ENFLASYONUNUN SORUMLUSU ÇİFTÇİ DEĞİL”
Üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının gıda enflasyonunu artırdığını dile getiren Çelikoğlu, tarladan 5 liraya çıkan domatesin pazarda 25 liraya satılmasını eleştirdi.
Üretim alanları ile pazarların birbirine oldukça yakın olduğunu hatırlatan Çelikoğlu, “Domatesin üretildiği yerle pazarın arası 8-10 kilometre. Beş liraya aldığın ürünü 10 liraya sat, vatandaş da daha ucuza tüketebilsin. Gıda enflasyonunu körükleyen çiftçi değil. Biz üretiyoruz ama para kazanamıyoruz. Aradaki iki üç kişi ise bunun kaymağını yiyor. Bu durum hem üreticiye hem tüketiciye zarar veriyor” dedi.
KIZILCIKLAR KABAĞININ TESCİLLENMESİ ESKİŞEHİR TARIMI İÇİN ÖNEMLİ
Eskişehir'de bazı tarımsal ürünlerin tescillenmesini de değerlendiren Çelikoğlu, Kızılcıklarsakinlerine özgü kabak çeşidinin tescillenmesinin kent tarımı açısından önemli bir gelişme olduğunu söyledi.
Kızılcıklarsakinlerinin yanı sıra Uluçayır ve Gökçekısık bölgelerinde de yoğun olarak yetiştirilen kabağın lezzet ve kalite açısından önemli özelliklere sahip olduğunu belirten Çelikoğlu, tescilin ardından ürünün işlenmesi, paketlenmesi ve markalaştırılması gerektiğine dikkat çekti.
Çelikoğlu, “Bir kabağı ham olarak 100 liraya satabilirsiniz. Ancak bunu işleyip paketleyerek sanayiye veya pazara sunduğunuzda çok daha yüksek gelir elde edebilirsiniz. Önemli olan yalnızca ürünün tescillenmesi değil, katma değerli hâle getirilmesi ve markalaştırılmasıdır” ifadelerini kullandı.
“VERİM ARTTI AMA ÇİFTÇİNİN KAZANCI AZALDI”
Bu yıl Eskişehir'de birçok tarımsal üründe verimin yükseldiğini belirten Çelikoğlu, bahar yağışlarının olumlu geçmesinin üretime katkı sağladığını söyledi.
Arpa, buğday, mısır, ayçiçeği ve pancarda verimin önceki yıllara kıyasla yüksek olduğunu kaydeden Çelikoğlu, buna rağmen üreticinin kazancının azaldığını ifade etti.
Özellikle 2021-2025 yılları arasında yaşanan kuraklık dönemlerinin ardından bu yıl verimde önemli artış yaşandığını belirten Çelikoğlu, ürün fiyatlarının düşük kalmasının çiftçiyi zor durumda bıraktığını söyledi.
Elma üreticisinin de benzer sorunlar yaşadığını dile getiren Çelikoğlu, geçen yıl 80-100 lira seviyelerinde satılan elmanın bu yıl 5-7 liraya kadar gerilediğini, birçok ürünün dalında kaldığını ifade etti.
MISIR FİYATI 15-16 LİRA BANDINDA
Mısır üreticisinin diğer ürünlere kıyasla bu yıl daha iyi bir fiyatla karşılaştığını belirten Çelikoğlu, serbest piyasada mısırın 15-16 lira bandında işlem gördüğünü söyledi. Geçen yıl mısırın 10-11 lira seviyelerinde satıldığını hatırlatan Çelikoğlu, henüz taban fiyatın açıklanmadığını kaydetti.
Mevcut piyasa fiyatlarının üreticiyi tatmin ettiğini belirten Çelikoğlu, devletin açıklayacağı taban fiyatın serbest piyasanın altında kalabileceği endişesini dile getirdi. Bu nedenle mısır konusunda devletin fiyat açıklayarak piyasaya müdahale etmemesi gerektiğini savundu.
