Makine Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi, 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla konut abonelerinde uygulanmaya başlanan kademeli doğalgaz tarife sistemine ilişkin açıklama yaptı.
Şube Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Başkan Nergis Uygun, ısınmanın sağlıklı ve insanca yaşamın temel gereksinimlerinden biri olduğunu belirterek, doğalgaz fiyatlandırmasının yalnızca ekonomik açıdan değil, enerji yoksulluğu ve ısınma hakkı açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“1 metreküplük fark, faturada büyük değişikliğe yol açabiliyor”
Uygun, mevcut sistemde illerin son 5 yıllık konut abone tüketim verilerinin dikkate alındığını ve illerin aylık ortalama tüketiminin yüzde 75 fazlasının Kademe-1 üst sınırı olarak belirlendiğini aktardı.
Sistemin tüketici açısından en önemli sorunlarından birinin, limit aşıldığında yalnızca fazla tüketimin değil, o ay tüketilen doğalgazın tamamının Kademe-2 fiyatından ücretlendirilmesi olduğunu belirten Uygun, Eskişehir üzerinden örnek verdi.
Eskişehir’de ocak ayı tüketim sınırının 290,29 metreküp olduğunu belirten Uygun, 290 metreküp tüketen bir abone ile 291 metreküp tüketen abone arasında yalnızca 1 metreküp fark bulunduğunu, ancak sınırın aşılmasıyla 291 metreküpün tamamının yüksek tarifeden hesaplanabildiğini ifade etti.
Uygun, bu durumun küçük bir tüketim farkının büyük bir fiyat farkına dönüşmesine neden olabileceğini söyledi.
“Tüketici hava koşullarını kontrol edemez”
Eskişehir’in kış koşulları bakımından soğuk illerden biri olduğuna dikkat çeken Uygun, hava sıcaklıklarının kısa süre içerisinde önemli ölçüde değişebildiğini belirtti.
Özellikle yaşlıların, çocuklu ailelerin, engelli bireylerin ve gün içerisinde evde bulunan kişilerin birkaç gün daha fazla ısınma ihtiyacı duymasının tüketim limitinin aşılmasına yol açabileceğini belirten Uygun, tüketimin yalnızca miktar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Uygun, “İnsanın ne kadar ısınmaya ihtiyaç duyduğu da hesaba katılmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
İlçeler arasındaki iklim farkına dikkat çekildi
Açıklamada Eskişehir’in ilçeleri arasındaki iklim ve rakım farklılıklarına da dikkat çekildi.
İl genelinde tek bir tüketim ortalamasının kullanılmasının ilçelerin farklı koşullarını göz ardı edebileceğini belirten Uygun, Mihalıççık ile Sarıcakaya’nın aynı rakım ve iklim koşullarına sahip olmadığını söyledi.
Uygun, enerji politikalarının bilimsel ve adil olabilmesi için yerel iklim farklılıklarının da sisteme dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
“Her konutun enerji ihtiyacı aynı değil”
Eskişehir’de önemli sayıda konutun yeterli ısı yalıtımına sahip olmadığını belirten Uygun, bina özelliklerinin doğalgaz tüketiminde önemli rol oynadığını söyledi.
Yalıtımı yetersiz bir binada yaşayan tüketici ile enerji verimliliği yüksek bir binada yaşayan tüketicinin aynı tüketim kriterleri üzerinden değerlendirilmesinin adil olmadığını savunan Uygun, ısıtma cihazlarının teknolojisi ve verimliliğinin de tüketim miktarını etkilediğini ifade etti.
Uygun, fazla tüketimin nedenleri ortadan kaldırılmadan tüketiciye daha yüksek fiyat uygulanmasının tek başına enerji verimliliği politikası olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.
“Geçiş aylarında limit aşılabilir”
Kademeli tarifenin özellikle nisan ve mayıs aylarında yeni bir sorun yaratabileceğini belirten Uygun, bu aylarda tüketim limitleri düşerken hava sıcaklıklarının yeniden gerileyebildiğine dikkat çekti.
Birkaç günlük soğuk havanın tüketicinin belirlenen sınırı aşmasına ve daha yüksek tarifeyle karşılaşmasına neden olabileceğini ifade eden Uygun, sistemin mevsimsel ısınma ihtiyacını da fiyatlandırdığını savundu.
Makine Mühendisleri Odası’ndan 7 öneri
Makine Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi, daha adil ve öngörülebilir bir tarife sistemi için çeşitli önerilerde bulundu.
Odanın önerileri arasında limit aşılması durumunda yalnızca aşan miktarın Kademe-2 tarifesinden ücretlendirilmesi, konutun metrekare büyüklüğü, bina yaşı, enerji performansı ve yalıtım durumunun dikkate alınması yer aldı.
Ayrıca çok çocuklu aileler, yaşlılar ve engelli bireylerin bulunduğu hanelere ilave tüketim hakkı tanınması, Eskişehir gibi soğuk iklim koşullarına sahip iller için iklim katsayısının uygulanması ve tüketicilerin limite yaklaşmaları halinde SMS veya e-fatura yoluyla bilgilendirilmesi önerildi.
Oda ayrıca tek aylık tüketim yerine üç aylık veya sezonluk ortalama tüketimin dikkate alınmasını ve limit aşımında fiyatın bir anda yükselmesi yerine kademeli bir geçiş mekanizması oluşturulmasını istedi.
“Adil, şeffaf ve öngörülebilir bir tarife istiyoruz”
Enerji verimliliğine ve doğal gazın bilinçli kullanılmasına karşı olmadıklarını vurgulayan Uygun, enerji verimliliği politikası ile tüketiciyi yüksek tarifeyle karşı karşıya bırakan fiyatlandırma mekanizmasının birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Uygun, enerji verimli bina stokunun artırılması, ısı yalıtımının yaygınlaştırılması, eski ve verimsiz ısıtma sistemlerinin dönüştürülmesi ve dar gelirli hanelerin desteklenmesi için teşvik mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini belirtti.
Kademeli tarife sisteminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Uygun, Eskişehir’in iklim koşulları, bina yapısı ve ilçeler arasındaki farklılıkların dikkate alınarak kente özgü bilimsel bir çalışma yapılmasını istedi.
Makine Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi, enerji verimliliğini destekleyen ancak yurttaşların ısınma hakkını ve ekonomik koşullarını da gözeten adil, şeffaf ve öngörülebilir bir doğalgaz tarifesi çağrısında bulundu.
