Eskişehir Teknik, Anadolu ve Osmangazi Üniversitesi ortak bir araştırma merkezi kurmak üzere bir araya geldi. Proje YÖK tarafından onaylandı. Projenin detaylarını ESTÜ Rektörü Tuncay Döğeroğlu’ndan dinledik.

Döğeroğlu, projenin hedeflerini, “Uygulamalı eğitimde yapay zekâ, makine öğrenmesi, nesnelerin interneti, insan-robot etkileşimi, mobil-ulaşılabilir-kesintisiz uygulama tasarımları geliştirmek” olarak ifade etti. 

Ortak girişimle başlattığınız  Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin kurulması konusu ülkemizde yeni bir uygulama mı? Bu konuda başka örnekler var mı? 

Stratejik önem taşıyan projelerin desteklenmesi amacıyla alanında temayüz etmiş birden fazla üniversitenin güçlerini, bilgi ve tecrübelerini birleştirmelerine imkan veren ve Türkiye’de ilk kez uygulanacak model kapsamında ortak araştırma ve uygulama merkezlerinin kurulmasını teşvik etmek amacıyla Yükseköğretim Kurul Başkanlığı tarafından Yükseköğretim Kurumlarında Ortak Uygulama Ve Araştırma Merkezleri Yönetmeliği’ hazırlanarak 19 Haziran 2020 tarih ve 31160 sayılı Resmi Gazetede yayımlandı. Çerçeve Yönetmeliğin yayımlanmasından kısa bir süre sonra Ankara, Gazi ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) 19 Aralık 2020 tarihinde yayımlanan Yönetmelikle kuruldu. 

Kamu kaynaklarının etkin kullanılması için bir merkez kurulması son derece önemli

Eskişehir’de üç üniversite ortaklığında bir araştırma merkezi kurulacağını öğrendik. Projenin detaylarını sizden dinleyebilir miyiz?

Türk yükseköğretimine birlikte iş yapma modelinin kazandırılmasının yanı sıra ülkenin gelişmesi için öncelikli ve özellikli bir alanda büyük yatırım ve harcama yapılmasını gerektiren projelerin, üniversitelerin ortak çalışmalarıyla yürütülmesi, bilgi ve tecrübe paylaşımında bulunulması kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasına olanak sağlayacak bir merkez kurulması son derece önemli. Bu kapsamda her üç üniversitemizden farklı uzmanlık alanlarına sahip 30’a yakın öğretim üyesinin yaklaşık bir yıl önce başlatmış olduğu insan ve bilgisayar etkileşimi konusundaki çalışmalarını ve ortak merkez kurulması konusundaki taleplerini bizlerle paylaşmaları sonrasında üç üniversitenin rektörleri olarak bu talebi anlamlı ve değerli gördük. Sonrasında üç üniversitenin birlikte hazırladığı işbirliği protokolünü ve ortak stratejik yol haritasını üniversite yönetimleri olarak Senatolarımızın onayına da sunduk. Uygulamalı Eğitimde İnsan ve Bilgisayar Etkileşimi Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi kurmak üzere Yükseköğretim Kurul Başkanlığımıza başvuruda bulunduk.  İlgili Komisyon değerlendirmesi ve takibinde de YÖK Yürütme Kurulu kararıyla yakın zamanda onaylanan bu ortak uygulama ve araştırma merkezi projesinin koordinatörlüğünü üniversitemiz yapıyor. 

Tasarıma dayalı bilimsel ve teknoloji tabanlı ürünler…

Bu merkezin yürüteceği projeler kapsamında sağlık, fen ve mühendislik, spor, tasarım, özel eğitim gibi uygulamalı alanlarda öğrenme etkileşimli eğitim materyalleri, öğrenme ortamları tasarlanmasını ve bunların katma değerli ürünler haline gelmesini hedefliyoruz. Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi, şehrimizde  bulunan kökenlerinin aynı olması nedeniyle benzer kurum kültürüne sahip Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ), Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) ve  Anadolu Üniversitesi’nin (AÜ); İnsan bilgisayar etkileşimi alanında tematik olarak üstün oldukları yönleriyle uyumlu olacak şekilde bir araya gelmesini sağlayarak etkin ve etkileşimli bir araştırma ekosistemi oluşturmak, uygulamalı eğitimde insan bilgisayar etkileşimine yönelik bilgi ve teknolojiyi üretmek ve toplumla paylaşmak ve uygulamalı eğitimde tasarıma dayalı bilimsel ve teknoloji tabanlı değer-ürün üretmek üzere kurulacak.

Sanal gerçeklikte çalışmalara başlandı

Proje YÖK tarafından onaylandı bundan sonra süreç nasıl işleyecek? 

Bundan sonraki adımımız Merkezin Yönetmeliğinin yayınlanması olacak.  Zaten hocalarımız yaklaşık bir yıldır ortak projeler üretmeye ve ortak çalışmalar yapmaya başladılar. Geçen süre zarfında TÜBİTAK 1001, 1002 proje başvuruları gerçekleştirildi. Ortak makale yazma ve patent başvurularına yönelik çalışmalar hızla devam ediyor. İnsan Bilgisayar Etkileşimi alanına yönelik göz izleme, kullanılabilirlik, sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik gibi konularda eğitim programları geliştirmeye yönelik hazırlıklara başlandı. Yakın zamanda İnsan Bilgisayar Etkileşimi alanında lisansüstü program açmaya yönelik çalışmalarımız da hız kazanacaktır. 

Projenin amaçları ve katkıları konusunda da bir değerlendirmede bulunur musunuz?

Kurulacak ortak merkez, öğrenme materyali ve öğrenme ortamı tasarımı kapsamında şu konularda hedeflerine ulaşmak üzere yola çıkacaktır.

Uygulamalı eğitimde sanal gerçeklik, artırılmış gerçeklik ve karma gerçeklik teknolojilerinin kullanıldığı sürükleyici öğrenme ortamları tasarlamak

Uygulamalı eğitimde özel eğitime gereksinimi olan bireyleri de kapsayacak şekilde insan-bilgisayar-makine etkileşimi, kullanıcı deneyim tasarımı, kullanıcı arayüz tasarımı alanlarında araştırmalar yaparak yeni öğrenme materyalleri geliştirmek

Uygulamalı eğitimde yapay zekâ, makine öğrenmesi, nesnelerin interneti, insan-robot etkileşimi, mobil-ulaşılabilir-kesintisiz uygulama tasarımları geliştirmek

Mühendislik, Tıp, Spor, Havacılık, Özel Eğitim gibi uygulamalı alanlarda etkileşimli çoklu ortam tasarımı yapmak, sanal laboratuvarlar geliştirmek

Uygulamalı eğitim alanlarında daha etkili öğrenmeyi sağlamak, etkililiği ve verimliliği artırmak üzere yeni tasarım ve ürünler geliştirmek ve bu çözümlerin bütününü ticarileştirmek.

Son olarak ne söylemek istersiniz?

Üniversitelerin Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi kurmasını Türk yükseköğretim sistemine “birlikte iş yapma modeli” kazandırılması ve kamu kaynaklarının daha verimli kullanılabilmesi için önemli bir adım olarak değerlendirdiğimiz için şehrimizdeki üç devlet üniversitesi olarak bu konuda biz de somut bir adım atmak istedik. Kurulacak Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezinin çalışmalarıyla ve ürettikleri ile şehrimize ve ülkemize katkı sağlamasını temenni ediyoruz. 

Gazete Eskişehir Ekspres'in Ocak-2020 sayısından...